Pusingan kerja mampu tingkatkan daya saing sektor awam

Ketua Setiausaha Negara, Tan Sri Shamsul Azri Abu Bakar, baru-baru ini mencadangkan agar petugas kaunter perkhidmatan pelanggan dalam sektor awam yang telah berkhidmat lebih daripada lima tahun diberikan peluang untuk bertukar peranan melalui proses pusingan kerja. Pendekatan ini bukan sahaja bertujuan untuk memberikan pengalaman kerja baharu kepada penjawat awam, malah membantu meningkatkan motivasi dan daya saing perkhidmatan awam secara keseluruhan. Jumlah penjawat awam di Malaysia pada tahun 2024 adalah sekitar 1.6 juta orang. Ini termasuk pekerja di pelbagai sektor kerajaan seperti pendidikan, kesihatan, keselamatan dan perkhidmatan awam lain.

Pusingan kerja merupakan satu pendekatan yang relevan dalam usaha meningkatkan daya saing dan kemahiran pelbagai penjawat awam. Pusingan ini melibatkan pertukaran peranan atau jawatan dalam tempoh tertentu bagi memastikan penjawat awam dapat meningkatkan kemahiran mereka dan memberikan perkhidmatan yang lebih berkualiti. Dengan landskap perkhidmatan awam yang menghadapi pelbagai cabaran baharu seperti teknologi pendigitalan dan dasar-dasar baharu negara, pusingan kerja boleh menjadi mekanisme penting untuk meningkatkan keberkesanan sektor awam dalam memenuhi keperluan masyarakat dan negara yang semakin kompleks.

Salah satu kelebihan utama pusingan kerja ialah kebolehannya mengurangkan keletihan kerja atau ‘burnout’ yang sering dialami oleh penjawat awam yang bertugas di satu jawatan untuk tempoh yang terlalu lama. Burnout bukan sahaja menjejaskan motivasi individu tetapi juga produktiviti keseluruhan organisasi. Dengan memperkenalkan pusingan kerja, penjawat awam diberi peluang untuk meningkatkan semula prestasi mereka melalui peranan baharu yang berbeza. Sebagai contoh, seorang pegawai yang telah lama bertugas di kaunter perkhidmatan pelanggan boleh dipindahkan ke bahagian pengurusan sumber manusia untuk mendapatkan pengalaman baharu. Pendekatan ini bukan sahaja merangsang semangat kerja tetapi juga membantu mereka menimba pengalaman yang lebih luas dalam organisasi.

Selain itu, pusingan kerja juga dapat meningkatkan kompetensi penjawat awam dengan memberi mereka pendedahan kepada pelbagai aspek pengurusan dan operasi. Pengalaman dalam pelbagai jabatan atau fungsi membolehkan penjawat awam menguasai kemahiran baharu yang boleh diaplikasikan dalam pelbagai situasi. Pengetahuan ini bukan sahaja meningkatkan kecekapan individu tetapi juga memberi nilai tambah kepada organisasi secara keseluruhan. Kompetensi pelbagai dimensi ini amat penting dalam era digital di mana ia menjadi asas kepada keberkesanan perkhidmatan awam.

Dari perspektif organisasi, pusingan kerja berpotensi memperkukuh budaya kerja yang inklusif dan kolaboratif. Penjawat awam yang bertukar peranan akan berinteraksi dengan pelbagai rakan sekerja daripada jabatan yang berbeza, yang seterusnya dapat memupuk hubungan kerja yang lebih erat. Hubungan ini bukan sahaja menyumbang kepada penyelesaian masalah yang lebih kreatif tetapi juga mempercepatkan proses pelaksanaan dasar dan inisiatif kerajaan. Contohnya, seorang pegawai dari bahagian kewangan yang dipindahkan ke bahagian perancangan strategik mungkin dapat memberikan pandangan kewangan yang lebih mendalam dalam merangka dasar baharu.

Keupayaan multiskill yang dibangunkan melalui pusingan kerja memberikan kelebihan yang signifikan kepada penjawat awam dan organisasi. Penjawat awam yang memiliki pelbagai kemahiran lebih fleksibel dalam menghadapi cabaran kerja. Mereka dapat menyesuaikan diri dengan mudah apabila berlaku perubahan dalam dasar atau prosedur operasi. Selain itu, kebolehan multiskill ini juga meningkatkan nilai pasaran mereka, menjadikan mereka lebih berdaya saing bukan sahaja dalam sektor awam tetapi juga di sektor swasta sekiranya mereka memutuskan untuk beralih kerjaya.

Walaupun pusingan kerja menawarkan banyak kelebihan, pelaksanaannya tidak terlepas daripada cabaran. Salah satu cabaran utama ialah keperluan untuk menyediakan latihan semula kepada penjawat awam yang dipindahkan ke peranan baharu. Latihan ini penting bagi memastikan mereka dapat menyesuaikan diri dengan cepat dan menjalankan tugas baharu dengan cekap. Sebagai contoh, seorang pegawai yang sebelum ini bertugas di bahagian perkhidmatan pelanggan mungkin memerlukan kursus intensif untuk dipindahkan ke jabatan lain. Oleh itu, kerajaan perlu memperuntukkan sumber yang mencukupi untuk merancang dan melaksanakan program latihan yang komprehensif.

Selain itu, penjawat awam yang telah lama bertugas di satu jawatan mungkin menghadapi cabaran dalam menyesuaikan diri dengan perubahan. Perasaan tidak selesa atau kurang keyakinan terhadap kemampuan diri boleh menjejaskan prestasi mereka dalam tempoh peralihan. Oleh itu, sokongan psikologi dan kaunseling daripada pihak pengurusan adalah penting untuk membantu mereka mengatasi cabaran ini. Pendekatan ini bukan sahaja meningkatkan kebajikan penjawat awam tetapi juga memastikan proses pusingan kerja berjalan dengan lancar tanpa menjejaskan operasi organisasi.

Dari segi logistik, pusingan kerja memerlukan perancangan yang teliti untuk memastikan kelancaran pelaksanaannya. Jadual pertukaran perlu disusun dengan baik untuk mengelakkan gangguan terhadap operasi harian organisasi. Selain itu, isu seperti kos perpindahan, elaun tambahan dan pengurusan penempatan semula kakitangan juga perlu diberi perhatian. Tanpa perancangan yang rapi, pusingan kerja berisiko menjadi beban kepada organisasi dan bukannya penyelesaian yang berkesan.

Untuk memastikan keberkesanan pusingan kerja, komunikasi yang jelas antara pihak pengurusan dan penjawat awam adalah kritikal. Penjawat awam perlu memahami rasional di sebalik pelaksanaan pusingan kerja serta manfaat yang bakal diperoleh oleh mereka dan organisasi. Sesi taklimat, bengkel, dan dialog terbuka boleh diadakan untuk memberikan penjelasan yang terperinci serta menjawab sebarang persoalan atau kebimbangan yang mungkin timbul. Dengan pendekatan ini, penerimaan terhadap inisiatif pusingan kerja dapat ditingkatkan, sekaligus menyumbang kepada kejayaan pelaksanaannya.

Kerajaan juga perlu mengenal pasti kumpulan sasaran yang sesuai untuk pusingan kerja berdasarkan kriteria tertentu seperti prestasi, potensi dan keperluan organisasi. Langkah ini memastikan individu yang dipilih benar-benar dapat menyumbang kepada peranan baharu mereka. Sebagai tambahan, program latihan yang komprehensif perlu dirangka untuk membekalkan penjawat awam dengan kemahiran yang diperlukan. Latihan ini boleh merangkumi aspek teknikal, kepimpinan, dan kemahiran interpersonal bagi memastikan mereka mampu menyesuaikan diri dengan cabaran baharu.

Sistem sokongan yang kukuh juga perlu diwujudkan bagi membantu penjawat awam melalui proses peralihan. Ini termasuklah penyediaan mentor atau pegawai pembimbing yang berpengalaman, perkhidmatan kaunseling dan panduan kerja yang jelas. Dengan sokongan ini, penjawat awam akan berasa lebih yakin dan mampu menyesuaikan diri dengan lebih cepat dalam peranan baharu mereka.

Pemantauan dan penilaian secara berkala juga penting untuk memastikan pusingan kerja mencapai matlamatnya. Penilaian ini boleh dilakukan melalui maklum balas kakitangan, analisis prestasi, dan kajian keberkesanan. Data yang diperoleh daripada proses ini boleh digunakan untuk menambah baik pelaksanaan pusingan kerja pada masa akan datang. Contohnya, jika terdapat keluhan mengenai kekurangan latihan, kerajaan boleh memperkemaskan program latihan untuk memastikan keperluan penjawat awam dipenuhi.

Sebagai kesimpulan, pusingan kerja merupakan langkah yang wajar dan strategik untuk meningkatkan daya saing serta membangunkan kemahiran multiskill penjawat awam. Walaupun terdapat cabaran dalam pelaksanaannya, cabaran ini boleh diatasi dengan perancangan yang teliti, latihan yang mencukupi, dan komunikasi yang berkesan. Dengan memastikan sokongan dan pemantauan yang berterusan, pusingan kerja boleh menjadi pemangkin kepada transformasi sektor awam yang lebih dinamik, cekap dan responsif terhadap keperluan rakyat.

Langkah ini bukan sahaja memberikan manfaat kepada penjawat awam dari segi pembangunan profesional tetapi juga menyumbang kepada peningkatan mutu perkhidmatan awam secara keseluruhan. Dalam era globalisasi dan persaingan yang semakin mencabar, keberkesanan sektor awam perlu terus ditingkatkan untuk kekal relevan, dan pusingan kerja adalah salah satu cara untuk mencapai matlamat tersebut._Foto: Utusan Malaysia